De keuze voor de 12 foto’s is niet gebaseerd op een diepgaande analyse. Het is een vluchtige, intuïtieve opdracht die ik mezelf heb opgelegd in de ‘snelheid van het einde van het jaar 2025’. Ik schreef de teksten op 31 december 2025, geïnspireerd door de foto’s.

Een bericht van de 4th B&W Athens Photography about the Winners’ Announcement.

Congratulations! 

I would like to let you know that you have been selected to exhibit your work at the 4th B&W Athens PhotographyFestival which starts on February 14, 2026. 

You have been chosen from many remarkable submissions sent from all over the world.

Mijn beweegreden om de foto te maken: HEEL LONDEN DRAAIT OP HEN … de twee nobody’s -de klerken- in de grote hal.

21 december, de korste dag. Voor degenen die nu al uitkijken naar de lente komt er steeds meer licht in de duisternis. Een van de deelnemers aan een mentoraat vatte de uitdaging letterljk op door het laatste licht op de kortste dag vast te leggen (en naar me toe te sturen). Dankjewel Ed Koekkoek voor je ‘laatste licht op 21 december 2025’.

en ze zijn beiden niet meer onder ons.

ERWIN OLAF en HANS VAN MANEN

Het lijkt nog maar zo kort geleden dat Erwin Olaf stierf, toch is hij inmiddels al ruim twee jaar niet meer onder ons. Zijn werk ERWIN OLAF freedom is in het Stedelijk te zien (nog tot 1 maart 2026). Nu, eergisteren is zijn grote vriend – de man die een belangrijke rol speelde in zijn vroegste fotografie – Hans van Manen op 93 jarige leeftijd ons ontvallen. Hans van Manen werd wereldberoemd met zijn balletten en zijn choreografie.

In het ruim 5 cm dikke boek Erwin Olaf Springveld, hard werken, hard feesten van Mischa Cohen -dat verscheen na het overlijden van Erwin Olaf- wordt Hans van Manen nogal wat keren genoemd als leermeester voor de jonge Olaf, maar zeker ook als goed vriend. In die laatste hoedanigheid maakt Erwin Olaf in 2022 een indrukwekkende documentaire ‘Erwin Olaf eert Hans van Manen’. In vijf korte series werd deze destijds op NPO 2 uitgezonden. Als je die gemiste hebt, kun je via deze link nog kennismaken met deze hommage die de vriendschap én kunstenaarschap van Olaf en van Manen toont.

Gegevens van het boek Erwin Olaf Springveld, hardwerken, hard feesten: Erwin Olaf Springveld | Nederlands, Hardcover, ISBN 9789029541916, verschenen 22 oktober 2024, 660 pagina’s

Deze gratis PDF van 50 pagina’s van LensCulture en MPB staat boordevol inspiratie en voorbeelden van hoe je je persoonlijke stijl en visie kunt verfijnen door bewust de instellingen van je camera aan te passen. Ontdek talloze handige tips, adviezen, suggesties en citaten van professionals.

Download het digitale boek. Door op de afbeelding te klikken kom je in een omgeving waarin je naam en e-mailadres invult en dan krijg je hem snel in de ‘bus’.

Ik kreeg het bericht omdat ik op de verzendlijst sta. Daar kan ‘iedereen’ op aangemeld worden via hub website. Dus als je wilt…

Ik weet niet hoe het jou vergaat maar in de donkere decemberdagen doe ik net even wat anders. Ik kijk een enkele serie meer, maak een verzamelboek met voor elke maand van het jaar een foto en ik grasduin wat door interessante fotosites. O ja, en natuurlijk gezellig met de familie en nog een museumbezoek.

Het PHMUSEUM is misschien ook wel iets voor deze dagen. Een veelheid aan hedendaagse fotografie. Series, boeken, gifts, exposities, festivals en nieuws. Teveel om op te noemen, dus als je wilt kun je gewoon een kijkje op de website nemen. En als je registreert, krijg je de nieuwsbrief regelematig in je emailbox.

Het bestaat in deze tijd niet meer. Iedereen van een jaar of twaalf (zo zou het moeten zijn, denk ik) heeft wel een mobieltje waarmee je foto’s kunt maken. Toch, zij is het. Karien de Blauwer, Belgische kunstenares knipt, plakt, scheurt en fröbelt, althans naar mijn idee. Tegelijkertijd viert zij haar leven, vertelt ze ons daarover en maakt verhalen die de fantasie prikkelt en haar werkelijkheid visualiseert.

Deze video laat aardig zien wat ik bedoel en wat ik aan haar werk fascinerend vind. Ze geeft aan het begrip‘beeldstijl’ een geheel eigen invulling. Haar collage techniek is meer dan enkel visuele sensatie. Het geeft nieuwe betekenis aan de inhoud. Het beeld wordt daarmee rijker en multi-interpretabel.

Tegelijkertijd ademen de foto’s -pardon de bij elkaar gezochte knipsels uit kranten, magazines en glossy’s- een heel persoonlijk verhaal. Niet in het minst door de titels waarmee ze haar series naar buiten brengt en die zeker ook bijdragen aan het vreemde en vervreemdende karakter van haar werk. De associaties met ‘haar verleden en haar heden’ zorgen ervoor dat ik de ‘verhalen’ voor echt aanneem, terwijl ze allemaal verzonnen zijn, bezijden alle waarheid en niets met haar en haar omgeving te maken hebben. En toch, toch neem ik ze voor zoete koek aan. De beelden zijn zowel anoniem als raadselachtig verwijzend naar ‘de Ander’, ze zijn door iedereen te bekijken en tegelijkertijd ondoorgrondelijk voor iedereen die ze wil beschouwen.

Daarmee staat de deur ook open naar ieders eigen invulling. Je moet je eigen verhaal maken en er wat van vinden als je haar werk betekenis wilt geven.

Georges Huguet schreef eerder (1976) over het collage in de surrealistische kunst: Een creatief proces dat bestaat uit het uitknippen van beelden of elementen van beelden met een schaar en het samenvoegen ervan met lijm volgens willekeurige keuze met als doel het plezier van de verbeelding en de mogelijke desoriëntatie te voeden. Het proces bevat een grote mate van toeval. Daarmee wordt de werkelijkheid vertekend en wordt het rijk van het wonderbaarlijke binnengedrongen. Je wordt afgeleid van hun oorspronkelijke doel en hun banale betekenis. [PVT, vrij geciteerd]

Katrien de Blauwer werd geboren in het kleine provinciestadje Ronse (België). Na een moeilijke jeugd verhuisde ze op jonge leeftijd naar Gent om de schilderkunst te studeren. Later volgde ze mode aan de Koninklijke Academie in Antwerpen. Een studie die ze echter opgaf. Het was in die tijd dat ze haar eerste collageboeken maakte, eigenlijk studies en moodboards voor modecollecties. Op latere leeftijd begon ze met het verzamelen, knippen en recycleren van beelden als therapeutisch zelfonderzoek. Haar werk is regelmatig in Antwerpen [galerie Fifty one] te vinden. En natuurlijk, je kunt je laten inspireren door een kijk(je) te nemen op haar website.

Hieronder een interview met haar … Het leert ons dat als we verhalen willen vertellen -met of zonder foto’s- we het niet zo nauw hoeven te nemen met het vertellen van de waarheid.

Voor flink wat bloglezers zal INBEELD niet onbekend in de oren klinken. INBEELD, het fotomagazine van de Fotobond [centrum van de hedendaagse vrijetijdsfotografie] wordt namelijk voor de leden vier keer per jaar thuis gestuurd en verschijnt op de website als digitale versie. In deze periode was het weer zover en als je als een niet-Fotobond-fotograaf bent en er toch een kijkje in wilt nemen kan dat uiteraard. Klik hier voor de meest resente uitgave [december 2025, uitgave 122]

Misschien kijk je nog wat verder op de website, immers de leus ‘de fotobond is er voor iedereen’ wordt volop waargemaakt.

Doe bijvoorbeeld mee aan de Dickens-fotowedstrijd. De wedstrijd is gratis en staat open voor iedereen. De foto’s moeten zijn genomen in het aanstaande Dickens weekend van 13 en 14 december 2025. Er zijn twee leeftjdscategorieën: 14 tot en met 34 jaar en ouder dan 35 jaar en je kunt twee foto’s insturen. Er zijn mooie prijzen en de winnende foto’s zullen worden opgenomen in de expositie in 2026 “Week van de Fotografie” in Deventer. Houdt verder de website van de Fotobond in de gaten. Daar vind je ook veel informatie voor aanstaande Fotobond -fotografen. [Word persoonlijk lid of ga bij een fotoclub in jouw buurt.]

Het Dickens Festijn 2025 is in het weekend van 13 en 14 december 2025 in Deventer

Misschien heb je al wel eerder gehoord van het programma CANVA. Een programma om foto’s te bewerken en ontwerpen te maken. Een van mijn kleinkideren, student aan de kunstacademie, gebruikt het al jaren. Het is namelijk gratis. Ik zelf gerbuik Photoshop en Adobe InDesign voor foto’s bewerken en voor boeken maken. Dat is allemaal topspul en ik ben er o zo mee vertrouwd dat ik maar moeilijk naar iets anders overstap. Toch heb ik een aantal jaren geleden Affinity publisher aangeschaft en daarmee ook een paar boeken me gemaakt. Het werkt net even anders, maar veel is ook hetzelfde en dus redelijk snel onder de knie te krijgen. De reden dat ik destijds de publisher van Affinity heb aangeschaft was de prijs. Voor pakweg 50 euro een compleet pakket voor onbeperkte tijd, niks geen jaarabonnement. Er is ook een dergelijk programma voor het maken van illustraties en een voor het bewerken van foto’s. Dus voor nog geen 150 euro had je alles in huis voor wat je maar wilt voor je foto- en grafische werk.

Waarom we Affinity gratis hebben gemaakt en hoe we dat zo houden

We vertellen waarom we Affinity volledig gratis hebben gemaakt, hoe ons duurzame model professionele ontwerptools voor iedereen toegankelijk maakt en waarom creatieve vrijheid hierbij centraal staat.

De verrassing kwam enkele weken geleden door een mail van Affinity. De drie pakketten worden in één nieuw pakket uitgegeven. Je schakelt gewoon tussen de verschillende onderdelen. Maar het grote nieuws kwam een dag later. Het gehele pakket gratis. Onmogelijk dacht ik, daar zal wel een addertje onder het ‘bekende’ gras zitten. Wat blijkt… Canva en Affinity zijn samen gegaan, een soort huwelijk waarbij de filosofie gehanteerd wordt “CREATIVITEIT HOEFT NIET DUUR TE ZIJN’. Helemaal gratis zelfs en dat blijft zo. Ik heb deze ‘all-in-one’ versie gedownload en (snel) vergeleken met mijn eerdere versie. En jawel alles zit er echt in en op. Dus als je wilt kun je hier [hun website] het volledige downloaden. De installatie is een fluitje van een cent. En als je eerst wilt kijken en beoordelen of het wel zuivere koffie is, kijk dan op deze site.

SARAH VAN RIJ

De Nederlandse fotograaf Sarah van Rij woont en werkt in Amsterdam en Parijs. De Volkskrant had afgelopen week een reportage met haar werk. In de aanhef las ik dat ze ‘jaagt op een parallel universum’.

Het meest aantrekkelijk van haar werk vind ik dat ze met ogenschijnljk gemak de werkelijkheid zodanig weergeeft dat je vaak het gevoel hebt dat je gefopt wordt. De elementen, perspectieven, lijnen en vlakken verenigt ze tot -in mijn ogen- compleet nieuwe realiteit. En het is toch echt, gewoon zo ‘uit de camera'(behoudens haar collages).

Ik noem het fragmenten uit de werkelijkheid. Zojuist is er een boek met haar werk verschenen [atlas of echos Sarah van Rij].

Wil je ook verwonderd raken van deze fotograaf, kijk dan op haar website.

‘Stille kracht’ is de titel van een foto-expositie die van 8 november tot en met 8 januari te zien is in het FotoKabinet van Oerkroeg Schiller in Aalten. Ton van Vroonhoven, lid van het Oostgelders Fotografen en Kunstenaars Collectief, toont een serie zwart-witfoto’s, die samen een verstild en meditatief beeld oproepen. Het zijn foto’s die de kracht en kwetsbaarheid van de natuur verbeelden.

Het uitgangspunt van de serie is de fascinatie van de fotograaf voor het aanpassingsvermogen van de natuur. Waar wortels een weg zoeken langs stenen, waar takken na een breuk opnieuw uitlopen, waar water barrières omzeilt en toch zijn weg vindt — telkens blijkt er een kracht aanwezig die in stilte en volharding zichtbaar wordt.

Kleine dingen in stilte

Een belangrijke sleutel tot dit werk ligt in het begrip ‘kleine dingen in stilte’. De fotograaf kwam hierop toen hij probeerde te omschrijven wat de gemeenschappelijke noemer is van veel van zijn favoriete foto’s. Geen grote gebaren, geen expliciete boodschappen, maar juist kleine waarnemingen die in stilte tot de kijker spreken.

Tijdens een summer school verdiepte hij zich enkele jaren geleden in het werk van de Japanse fotografe Rinko Kawauchi, bekend om haar poëtische en eenvoudige beelden. “Ik probeerde in haar stijl te fotograferen, maar dat lukte niet goed. Haar foto’s waren in weinig woorden te vatten, de mijne waren te complex. Toen ik dat besefte, ontdekte ik dat eenvoud de sleutel was. Vanaf dat moment ben ik mijn beelden anders gaan zien en maken.”

De tentoongestelde serie bestaat uit foto’s met eenvoudige motieven. Elk beeld staat op zichzelf, maar samen vormen ze een stroom, een visuele cadans die meandert en rust geeft.

“Wat ik probeer te bereiken,” legt hij uit, “is dat de foto’s loskomen van het specifieke moment waarop ze zijn gemaakt. Dat ze iets universeels hebben, alsof ze overal en altijd zouden kunnen bestaan.” De kracht van de serie ligt in het geheel. Niet één foto staat centraal, maar de opeenvolging van beelden wekt een gevoel van verstilling en reflectie op. De tentoonstelling nodigt uit tot langzaam kijken, tot vertragen, en tot het vinden van rust in kleine details.

FotoKabinet in Oerkroeg Schiller, Prinsenstraat 4, 7121 AG Aalten

Openingstijden: di en wo 19:00 tot 01:00, do 16:00 tot 01:00, vrij en za 14:00 tot 02:00 en zo 14.00 tot 01.00

Misschien wil je dit boek (ook) wel in je boekenkast of op de keuken- of salontafel. Met foto’s die de mens op een bijzonder manier zichtbaar maakt. Als eindejaars aanbieding nu te bestellen wellicht als cadeau voor een van je fotovrienden of gewoon voor jezelf.

In het boek HET INDIVIDU, de ander en de menigte verken ik de mens in de publieke ruimte — tussen afzondering en verbondenheid, tussen kijken en gezien worden. In deze zwart-wit foto’s leg ik momenten vast waarin iets universeels zichtbaar wordt: de stille aanwezigheid van de ander, de kwetsbaarheid van het individu en de dynamiek van de menigte waarin we ons allemaal bewegen.

Het INDIVIDU, de ander en de menigte is in okober 2025 in kleine oplage verschenen en te koop voor € 29,25.

Uitvoering hard cover, 196 pagina’s Silk MC 150 gsm met 125 zwart-wit foto’s.

De straat is een voortdurend bewegend organisme. Lichamen, blikken en gebaren verweven zich tot een ritme dat nooit stilstaat. Tussen wachten en haasten, tussen verschijnen en verdwijnen, speelt zich het dagelijks toneel van de mens af. Ik noem dat vaak ‘het theater van de werkelijkheid’ en daar begeef ik mij graag — niet als toeschouwer op afstand, maar als deelnemer aan die eindeloze choreografie van toevallige ontmoetingen. [uit de inleiding]

BESTELLEN door het bestelformulier naar mij te versturen.

Haar naam is Mari Katyama – visual artiest – en ze heeft een nieuw boek gemaakt Synthesis.

In British Journal of Photography lees ik: “Speels maar dodelijk serieus: de studio van Mari Katayama getuigt van haar felle, onafhankelijke benadering van kunst en creativiteit.”

Synthesis is een opvallend kunstenaarsboek dat zes jaar werk van de veelgeprezen Japanse multimediakunstenaar Mari Katayama samenbrengt. Het boek is ontstaan ​​tussen 2019 en 2025 – een periode die gekenmerkt werd door de geboorte van haar dochter.

In deze complex gecomponeerde zelfportretten plaatst Katayama haar eigen lichaam in relatie tot handgenaaide sculpturen, geregen vormen en delicate papiercollages. ‘Hoe nemen we anderen waar, en hoe worden we door anderen waargenomen?’, vraagt ​​ze zich af. ‘Wat is “correct”? Wat is “natuurlijk” en “kunstmatig?”‘ 

In het boek, pas verschenen en op dit moment nog niet in Nederland verkrijgbaar. Voor als je het wilt inkijken (of misschien wilt kopen) kijk dan op MACK.

Verschillende kunstenaars onderzochten de stilte. Zo ook Loek van Vliet, een fotograaf die tijdens zijn studie fotografie aan de KBAB in Den Haag het groene hart onderzocht en niet veel later het boek ‘SACRED GROUNDS’ maakte over stiltegebieden in Nederland en België.

Het boek is nog steeds een aanrader, vooral voor landschapsfotografen die foto’s willen maken met een boodschap.

Joke van Vlijmen heeft het anders aangepakt. Zij zoekt de stilte in het stedelijk gebied. In deze tijd van drukte, haast en hectiek toont zij de stilte die je ervaart als je er echt naar op zoek bent. Ze sluit zich af, zonder de realiteit uit het oog te verliezen. Wie wil gaan kijken … en lees desgewenst het interview dat Civic Amsterdam met haar had.

Al eerder was ik in Athene en maakte een boek met foto’s in kleur. Vanwege een verzoekje om een aantal foto’s daaruit in een lezing te gebruiken dook ik in een partjtje harde schijven om de bestanden op te sporen. Wat geweest is moet je eigenlijk ook niet meer opniieuw ter hnd nemen. Ik doe dat zelden, maar zwichtte nu toch. Niet in kleur maar echt zwart-wit. Onverbloemd wil ik -opnieuw- de dubbelzinnigheid van Athene verbeelden.

De historische pracht en de moderne uitingen die tegelijkertijd ook samenkomen onder andere in armoede en verval. Het laat de diepte van de problemen zoals economische recessie en sociale ongelijkheid zien, maar ook de veerkracht van mensen en het potentieel voor vooruitgang dat aanwezig is.

Als je het boek wilt bekijken klik dan op de afbeelding of hier.