Vanaf 1 juli kunnen fotografen een (of twee) foto’s insturen voor het BOEK WERELD FOTOGRAFIE DAG 2026. Nu vandaag woensdag 8 juli zijn we (ja we, want het wordt echt een boek van alle fotografen) de veertig voorbij. Daarmee krijgt het boek al wat body en wordt, net als voorgaande jaren, duidelijk de grote verscheidenheid aan fotografie.
Achter de Wereld Fotografiedag (World Photography Day) zit niet één specifieke, officiële organisatie. De dag is in 1991 in het leven geroepen door de Indiase fotograaf O.P. Sharma en vervolgens wereldwijd gepromoot door fotografen als Korske Ara en John Morzen. De laatste startte in 2009 het officiële platform World Photo Day om fotografen wereldwijd met elkaar te verbinden. Sindsdien is het uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen dat door velen wordt gevierd.
Het thema “HOME” (THUIS) is voor 2026 bepaald door de officiële organisatie achter het initiatief: het wereldwijde platform World Photography Day, dat destijds is opgezet door de Australische fotograaf Korske Ara. Zij kiezen elk jaar een optioneel, verbindend thema om fotografen wereldwijd extra richting en inspiratie te geven. Voor ons boek vormt het thema zeker geen belemmering, zo blijkt. Van alle inzendingen zijn er slechts een paar die een hele ruime interpretatie aan het thema geven. dat is niet erg, temeer daar in het communiqué van de World Photography Day zelf wordt gesproken van een optioneel thema.
Het boek van 2025 telde ruim 120 fotografen met geweldig fraai eigentijds, eigenzinnig en persoonlijk werk. Ik hoop dat we erin slagen, fotografen met elkaar, in 2026 weer zo’n succesvol boek te maken. Dus stuur je beste, meest originele, dierbaarste of creatiefste foto naar me toe. Voor 31 juli, want daarna maak ik het concept en stuur dat naar alle deelnemers voor eventuele correcties. Zie voor de afspraken eventueel nog even deze blog.
DOE OOK MEE AAN HET BOEK WERELD FOTOGRAFIE DAG 2026
Een expositie van Ton van Vroonhoven bij FotoKabinet Schiller in Aalten.
Van 31 juni tot 21 september 2026
In het FotoKabinet in Oerkroeg Schiller in Aalten is vanaf 26 juni de tentoonstelling “Brussel was toen nog een bruisende stad” te zien met foto’s van Ton van Vroonhoven. De titel verwijst naar het lied waarmee Liesbeth List begin 70er jaren furore maakte. Het was een in het Nederlands vertaalde versie van het franstalige lied “Bruxelles” dat in 1962 uitgebracht werd door de Belgische chansonnier Jacques Brel. Het gaat over de voorspoed in de Belgische hoofdstad en de levendigheid tijdens de “belle époque” eind 19e en begin 20e eeuw, die eindigt bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog.
De fotograaf moest aan de Nederlandse titel “Brussel was toen nog een bruisende stad” denken tijdens een paar dagen fotograferen in de Belgische hoofdstad. Brussel heeft de bezoeker veel te bieden, maar uit zijn beelden kwam vooral ongemak naar boven. Veel plekken die hij bezocht leken hun beste tijd achter de rug te hebben. Dat stemde droevig. Het “mooie tijdperk” lijkt ver weg te zijn.
Het thema van de dag van de fotografie 2026 is THUIS. Bij de oproep van het foto’s voor het boek, schreef ik al dat bhet een onderwerp/thema is dat breed geïnterpreteerd kan worden. Een aantal jaren geleden heeft Magnum samen met Fujifilm een grootschalig mondiaal project gestart met vijftieb topfotografen. In dit artikel kun je zien (en verder, maar dat is een kwestie van ‘doorklikken’) op welke manier deze fotografen dat hehbben aangepakt én uitgewerkt.
Vorig jaar maakte ik samen met meer dan 100 bloglezers in het kader van de WERELD FOTOGRAFIE DAG een mooi digitaal boek. Hier kun je even terugkijken in het boek van 2025.
Elk jaar op 19 augustus wordt de fotografie wereldwijd gevierd. Elk jaar is er een thema en dit jaar 2026, is dat THUIS. Wat mij betreft is het een thema dat heel breed geïnterpreteerd kan worden.
Met jullie medewerking wil ik weer met plezier zo’n boek samenstellen in de overtuiging dat het weer fraai boek wordt en een mooie weergave is van de Nederlandse Fotografie.
Om te totstandkoming van het boek in goede banen te leiden, staan hieronder een aantal afspraken. Zowel voor het inzenden van de foto’s en dergelijke als voor de samenstelling van het boek.
Belangrijk voor het maken van het boek is het insturen van je foto … in de periode vanaf 1 juli 2026 tot en met 31 juli 2026.
Het fotobestand het liefst in jpg
De naam van het fotobestand is als volgt jouwvoornaamenachternaam_titel.jpg
De grootte van de foto: Zorg dat de kortste zijde van de foto ongeveer 1600 pixels is. Groter hoeft echt niet voor het digitale boek.
Gelieve de foto’s niet in een passe-partout te plaatsen en ook geen lijntjes of kaders om de foto te plaatsen.
Bij de foto kan, als je dat wilt, een korte toelichtende tekst geplaatst worden. Houd zo’n tekst beperkt, laten we afspreken maximaal 100 woorden. (De tekstopmaak niet in pages, want die kan ik niet lezen.)
Stuur de foto zoals hierboven aangegeven met eventueel een korte toelichtende tekst naar het speciale emailadres jaarboek2026@fotopetervantuijl.nl
Je mag ook een tweede foto meesturen. In ieder geval plaats ik één foto in het boek, maar wellicht vind ik het voor de vormgeving van het boek wel fijn om af en toe twee foto’s van dezelfde maker op te nemen.
Eventueel kun je de foto (‘s) ook sturen via een gratis dienst zoals bijvoorbeeld Wetransfer.com of iets dergelijks.
Je krijgt van mij een bevestiging dat ik je foto (etc) ontvangen heb.
Wat in het boek wordt vermeld
Je naam en titel van de foto. Als je geen titel wilt komt er z.t. te staan.
Verder je toelichtende tekst als je daarvoor gekozen hebt.
Als je in de mail aan mij schrijft dat je je e-mailadres of website erbij wilt hebben, dan plaats ik die bij je naam.
Er worden geen technische fotogegevens (zoals iso, sluitertijd of diafragma) geplaatst.
Verder …
Het boek wordt door mij samengesteld en ik kijk naar de plaatsing op de pagina, of er één of twee foto’s worden geplaatst en de grootte van de foto’s.
De foto’s worden niet aangesneden (geen crop, anders dan bij een minimale verwerking).
De uitvoering van het boek is een ‘bladerbaar’ en wordt gepubliceerd via een site van Adobe.com op 19 augustus 2026.
In het boek wordt in de colofon gemeld dat de copyrights van elke foto (en tekst) bij de desbetreffende fotograaf blijft.
Het boek is (na 19 augustus) voor iedereen in te kijken en te downloaden via een van mijn blogs. Na 19 augustus mag het boek ook door elke fotograaf verder verspreid worden.
Tussentijdse check …
Een ‘proeve’ van het boek wordt aan alle deelnemers gestuurd, enkele dagen voor 19 augustus. Mocht er een fout in staan, kan de desbetreffende fotograaf mij dat melden en verander ik dat nog voor de publicatiedatum van 19 augustus.
ALGEMEEN
De fotograaf heeft alle rechten van de foto en is (en blijft) in alle gevallen verantwoordelijk voor de publicatie van zijn foto’s en teksten en ik ben gevrijwaard van elke aansprakelijkheid m.b.t. de publicatie.
Ik voel me behoorlijk ongemakkelijk als ik naar de foto’s uit de serie ‘Outside of the Inside’ kijk van de Zweedse fotograaf Martina Holmberg. Zij maakte deze serie juist om de kwetsbaarheid én de kracht te laten zien van de mens.
Op verschillende manieren ben ik diep onder de indruk …
Ik vraag me af bij het zien van de serie. Wat is de mens, wat is menselijk, waardoor ontmoet je de mens. Hoe verhoudt zich het uiterlijk met het innerlijk. Wat zijn mijn vooroordelen en die van anderen bij het kijken naar deze foto’s. En wat is leven in termen van kwetsbaarheid en kracht. Hoe sterk kan iemand zijn om zich te tonen, hoe dan ook.
In elke foto ligt een persoonlijke geschiedenis besloten. Zelf zegt ze in verschillende interviews dat ze de mensen niet wil afbeelden als slachtoffers of als helden, maar juist als mensen. Ik denk dat je deze foto’s alleen maar kunt bekijken als je dat met dezelfde empathie doet als waarmee Martina Holmberg deze foto’s heeft gemaakt.
Kijk voorzichtig alsjeblieft. In alle stilte en met veel gevoel. De foto’s laten mij opnieuw kijken naar alle mensen, naar hun zijn, hun verleden, hun kwetsbaarheid én hun kracht. Zie de gehele serie op haar website.
Kijk verder op de website van Martina Holmberg en verbaas je over de prachtige poëtische gevoelige en krachtige fotoseries die ik beschouw als persoonlijk documentair werk maar evenzeer veel over de wereld van ons allemaal vertellen.
BIOGRAFIE Martina Holmberg Ik ben fotograaf en schrijver en woon in Stockholm, Zweden. Mijn werk beweegt zich tussen documentaire en artistieke praktijk, met een focus op aanwezigheid, kwetsbaarheid en het lichaam als drager van geleefde ervaringen. Ik ben geïnteresseerd in het subtiele – in wat zich niet laat definiëren. In plaats van te verklaren of te categoriseren, probeer ik ruimte te creëren voor iets om simpelweg te zijn. Een gezicht, een lichaam, een moment. Niet als symbool of verhaal, maar als een spoor van leven. Ik begon al vroeg met fotograferen en bracht tijd door in de donkere kamer met mijn vader, kijkend hoe beelden langzaam tevoorschijn kwamen in de bakjes. Dat gevoel van stille aandacht – van wachten tot er iets verschijnt – blijft mijn werk vormgeven. In de loop der jaren heb ik tien boeken gepubliceerd en internationaal gewerkt aan zowel redactionele als langlopende projecten. Mijn werk is tentoongesteld, bekroond en op grote schaal gepubliceerd, waaronder de Taylor Wessing Portrait Prize. [bron: website Martine Holmberg]
De Apeldoorn Photo Award is een nieuwe tweejaarlijkse fotowedstrijd van Apeldoorn Photo en de Gemeente Apeldoorn. Met dit initiatief krijgt fotografie een nieuw podium in de stad en zetten ze Apeldoorn nationaal én internationaal op de kaart als fotostad.
Je kunt meedoen in één van de drie categorieën:
Natuur in beweging: Seizoenen, licht, weersinvloeden en landschappen. De natuur als voortdurend veranderend geheel
Het menselijk spoor: Wat mensen maken, achterlaten, bouwen of afbreken. Van architectuur tot ingrepen in landschap en samenleving
Stille getuigen: Objecten, plekken of dieren die een verhaal dragen zonder menselijke aanwezigheid
De natuur ademt in een eeuwig ritme. Seizoenen wisselen, licht verandert en wind laat zijn sporen achter. Tegelijkertijd bouwen mensen hun tijdelijke monumenten, creëren ze, breken ze af en laten ze herinneringen achter. Maar ook objecten, dieren en verlaten plekken dragen verhalen met zich mee, zichtbaar of juist verborgen.
Let op: de inzendtermijn loopt vanaf 26 mei tot en met 31 juli 2026. Zie voor meer informatie de website van APELDOORN PHOTO.
Paul Napo is een Franse fotograaf die naast zijn verblijf in Frankrijk ook vaak in Ierland verblijft.
Heel veel van zijn werk draait om één gemeenschappelijk thema: de intimiteit van gewone mensen.
Neem een kijkje op zijn website. Ook op Youtube heeft hij verschillende, welisware Franstalige, instructiefilmpjes staan.
Zijn foto’s stralen een natuurlijke aandacht uit. Gewone mensen, gewone plaatsen en toch zijn de meeste van zijn foto’s heel bijzonder. Het goede moment, het juiste kader en vooral de situaties die indruk maken. Soms overduidelijk, een andere keer heel subtiel. Van origine is hij bruidsfotograaf. Ongetwijfeld is hij ook daarin een kei van een fotograaf. Op zijn website staan verschillende series waardoor je kunt zien hoe oplettend hij is.
Een fotograaf die zowel in kleur als in zwart-wit werk maakt en ook de stills niet schuwt. Daarmee is hij de ene keer een poëet en een andere keer meer een straatmuzikant met een ‘eigen deuntje’.
Iedereen heeft een eigen gezicht en dankzij de kenmerken daarvan weten we wie Pietje, Jantje, Marietje of Iris is. Toch slaat soms de twijfel toe, bijvoorbeeld wanneer ik me in het gezelschap van Japanners of Chinezen bevind. Er zijn zelfs mensen die er niet in slagen die twee nationaliteiten van elkaar te onderscheiden. Mensen die lijden aan prosopagnosie – gezichtsblindheid – herkennen zelfs het gezicht van hun partner of ouders niet. En als ze voor de spiegel staan, denken ze: wie is die figuur?
Soms passeer ik iemand op straat en denk ik hem of haar te herkennen. Van vroeger misschien, of wellicht van televisie. Een andere keer kijk ik in de ogen van een mooie vrouw. Het moment is te kort om te ontdekken wat er achter die ogen schuilgaat. Ogen als spiegel van de ziel.
Uit onderzoek blijkt dat veel mensen het ongemakkelijk vinden om iemand recht in de ogen te kijken. Echt kijken, zonder weg te glijden met de blik. Wanneer gaan de ‘luiken’ van mensen eigenlijk open?
Onlangs kwam ik een fotograaf tegen die, zo lijkt het, er een sport van maakt om zich achter maskers te verbergen. Niet letterlijk, maar zijn gezicht is op iedere foto verborgen achter een of andere ‘outfit’. Wie is hij? En waarom doet hij dit?
“Jarenlang heb ik het grootste deel van mijn werk gericht op ‘gezichtsloze portretten’. Deze benadering daagt onze traditionele perceptie van identiteit uit in een wereld die overspoeld wordt met selfies.”
De foto’s van Dauba laten je misschien glimlachen, of roepen bewondering op vanwege de enorme creativiteit waarmee hij zichzelf telkens opnieuw verhult. Misschien vraag je je af wat de diepere betekenis van zijn beelden is. Zijn foto’s zijn surrealistisch, anoniem en bezitten tegelijkertijd een zekere intimiteit.
Maakt het ons nieuwsgierig wanneer we een gezicht niet kunnen zien?
Een gezicht is immers veel meer dan alleen de fysieke voorkant van het hoofd. Het is een primair middel voor interactie, herkenning en het overbrengen van emoties. Het fungeert als een spiegel van de ziel en maakt communicatie tussen mensen mogelijk. Het gezicht zorgt voor verbinding. Intenties worden zichtbaar.
We reageren anders op een blij gezicht dan op een verdrietige blik. Het maakt dat we ons verantwoordelijk voelen voor de ander. Bij een hechte vriend of een familielid reageren we natuurlijk anders dan bij iemand die we toevallig tegenkomen, maar zelfs dan speelt mimiek een belangrijke rol. Het gezicht van de ander laat ons niet onverschillig.
Wanneer iemand zijn of haar gezicht afwendt of verbergt, wordt ons de mogelijkheid ontnomen om die eerste, primaire reactie te ervaren.
‘Je gezicht spreekt boekdelen’
Psychologisch gezien is dat geen toeval, maar een fundamenteel aspect van menselijke communicatie. Ons gelaat vormt een onbewuste, razendsnelle informatiestroom die emoties, intenties en zelfs sociale (on)zekerheden verraadt.
De fotografie van David Dauba dwingt ons om op een andere manier naar de ander te kijken. De betekenis verschuift naar andere kenmerken. Is er iets af te lezen uit de lichaamshouding? Kunnen de objecten in zijn handen iets vertellen? Of zeggen de kleuren van zijn kleding meer dan we denken?
We moeten op zoek naar datgene wat we normaal gesproken rechtstreeks uit de mimiek afleiden.
Bekijk zelf eens wat deze gezichtsloze foto’s van David Dauba met jou doen. Welke betekenis hebben ze voor jou, anders dan een kunstje of een maniertje om een serie in een herkenbare vorm te gieten?
Ik ben daar erg benieuwd naar. Misschien wil je een korte reactie n.a..v. deze blog sturen, of er zelfs een eigen externe blog aan wijden. Ik publiceer die graag én met plezier.
Tot slot nog een greep uit gezichtsloze foto’s die ik in de afgelopen jaren maakte.
Jeannet Zwols schrijft op haar website: “Mijn camera dient niet om te documenteren, maar om te componeren”
Verder las ik “… de details waar de wereld aan voorbijloopt. Ik richt mijn lens op het verrassende, het abstracte en het onverwachte. Voor mij stopt het proces niet bij het maken van een foto; ik daag mezelf uit om met creatieve technieken meer uit mijn camera te halen dan de realiteit op het eerste gezicht laat zien.”
Dat maakte mij nieuwsgierig, temeer daar haar fotowerk binnen de Fotobond en ook elders heel vaak in de ‘prijzen’ valt. Op mijn verzoek hier haar bijdrage aan deze blog. Ik ben er blij mee en ik neem aan dat haar fotowerk ook vele anderen aanspreekt. Met dank aan Jeannet dus deze ‘externe’ blog. En wie verder wil kijken, op haar website vind je nog veel meer.
Mijn foto’s ontstaan niet op één moment; ze zijn het resultaat van een proces waarin ik verschillende beelden en indrukken samenvoeg tot één geheel. Het is een zoektocht waarbij ik blijf stapelen en schuiven totdat ik een beeld vind dat fijn voelt om naar te kijken. Dat is mijn drijfveer: het creëren van een eigen werkelijkheid, gebaseerd op sfeer en visuele logica. Ik zoek hierbij de grens op tussen droom en werkelijkheid.
Ik zie mijn foto’s als visuele gedichten waarin de harde grenzen tussen plekken en momenten vervagen. Voor mij heeft een beeld pas diepgang als het een gelaagdheid biedt die een enkelvoudige opname niet kan vangen. Door te spelen met abstractie en vervaging verbeeld ik de stedelijke dynamiek op een dromerige, bijna filmische manier.
Mijn werk gaat niet over het vastleggen van de realiteit, maar over het vangen van de ervaring ervan. Wat je ziet is nooit één ding, maar een opeenstapeling van momenten, reflecties en herinneringen. In dit lijnenspel vervagen voorbijgangers tot schimmen die onderdeel worden van een sfeervol geheel. Ik ben gefascineerd door de visuele gelaagdheid van de wereld.
De ziekte van Parkinson vastgelegd in persoonlijke landschappen door Marjan Rosendahl.
In Nederland lijden zo’n 65.000 mensen aan de ziekte van Parkinson. Deze progressieve hersenaandoening sluit hen langzaam maar zeker van de buitenwereld af.
Fotograaf Marjan Rosendahl vraagt aandacht voor deze ziekte. Waar woorden wegvallen, spreken beelden. Vier jaar lang heeft ze aan dit fotoproject gewerkt en gesprekken gevoerd met mensen die gediagnostiseerd waren met deze ziekte. Dat heeft geleid tot een reeks indringende en intieme tweeluiken onder de titel ‘Persoonlijke landschappen’.
Om de verschillende kanten van de ziekte van Parkinson te benadrukken, heeft Marjan Rosendahl gekozen voor tweeluiken. Op de expositie in Zevenaar hangen zwart-wit portretten naast kleurrijke landschappen. De identieke kleding die de geportretteerden dragen verwijst naar het stereotiepe beeld dat de buitenwereld meestal van deze ziekte heeft….het trillen.
De kleurenfoto’s onthullen de persoonlijke landschappen. Persoonlijk omdat Marjan deze heeft gemaakt op basis van de -vaak- intensieve gesprekken met de geportretteerden. Bovendien is het landschap een verwijzing naar het symptoom dat voor hen de meeste impact heeft.
Een ode
Persoonlijke landschappen is geen afgerond verhaal. Het is bovenal een ode aan mensen die leven met Parkinson als een lastige bondgenoot. Ook een ode aan hun naasten.
“Ik heb met deze serie ook de bedoeling om met de kracht van (foto) kunst gesprekken op gang te brengen die men misschien anders liever uit de weg gaat”, aldus Marjan.
Volgens Marjan vormen de foto’s samen een uitnodiging om
wat meer stil te staan bij deze ziekte;
bewustwording te creëren;
met andere ogen naar de ziekte van Parkinson te kijken.
Deze video geeft een mooie terugblik op de feestelijke opening, waar naast vele gasten ook de geportretteerden aanwezig waren.
De expositie ‘Persoonlijke landschappen is van 13 april tot en met 15 mei 2026 te zien in de Multizaal van de Turmac Cultuurfabriek in Zevenaar.
Gratis parkeren is mogelijk aan Stationsplein 4 te Zevenaar. Vanuit daar loop je in vijf minuten naar Turmac Cultuurfabriek (is via borden aangegeven). Toegang is gratis.
Fotografen die surrealistische foto’s maken kunnen hier terecht. De mogelijkheid op een mooi podium aan de Franse Côte d’Azur.
Grijp je kans, het is gratis …
Aanmeldingsdeadline: 20 mei 2026 om middernacht
Het Internationale Festival van Surrealistische en Creatieve Fotografie wordt georganiseerd door de vereniging CONCEPTALIA, in samenwerking met de stad Fréjus en de fotovereniging Forum Julii.
Deelname staat open voor alle fotografen, zowel amateur als professioneel, en is volledig gratis.
Zie verder op de webiste…
Het Festival van Surrealistische en Creatieve Fotografie heeft zich gevestigd als een uniek evenement binnen het Franse culturele landschap. Vanaf het allereerste begin was de visie – een vermenging van realiteit en verbeelding – een logische keuze, gedreven door de wens om een ander perspectief te bieden op hedendaagse fotografie. Het festival blijft zich ontwikkelen, maar blijft trouw aan zijn identiteit, verrijkt door nieuwe stemmen, nieuwe vormen en een nieuw publiek. Elke editie is het resultaat van een collectieve inspanning, geleid door nieuwsgierigheid, artistieke precisie en het plezier van delen. Het is een grote beloning om te zien hoe bezoekers zich met de werken bezighouden, verwondering ervaren, vragen stellen over wat ze zien en zich soms verliezen in deze visuele werelden. Voor het team is het festival een menselijk avontuur, gebouwd op ontmoetingen, ervaringen en gedeelde emoties, dat elk jaar met dezelfde passie wordt hernieuwd.
Naar aanleiding van de tentoonstelling van haar recentste werk ‘Seven Stones’ in Teheran gingen de redactie van het Belgische Magazine BRREEDBEELD in gesprek met de Iraanse fotograaf Shadi Ghadirian. Ghadirians omvangrijke oeuvre strijdt tegen hardnekkige stereotypen en geeft Iraanse vrouwen het gezicht dat het regime hen ontneemt. Afwezigheid en gemis zijn de pijlers waarop ze haar recentste serie bouwt.
fotograaf Shadi Ghadirian
Juist nu… wat er zich allemaal afspeelt in de wereld …
We leven in een wereld die schreeuwt om perfectie, maar de ware schoonheid schuilt wat mij betreft zeker ook in de ongemakkelijke momenten. Als adept van Martin Parr wil ik me aan dat soort momenten ook weleens te buiten gaan. Met de serie Parriaans Vertier neem ik je mee naar de randjes van onze samenleving, de absurde rituelen en de kleurrijke chaos van de openbare ruimte.
Wat is ‘Parriaans’?
In deze blogserie schuw ik het banale niet; ik omarm het.
Martin Parr leerde ons dat als je lang genoeg naar het gewone kijkt, het buitengewoon wordt.
Parriaans Vertier is een recent, fotografisch verblijf in Amsterdam op een mooie dag in april. Het is een ode aan de grote meester. Hij liet ons genieten (en nog, ga naar FOAM voor een kleine maar fraaie expositie) van de pret, de kitsch en de onvermijdelijke imperfectie van het menselijk samenzijn.
En natuurlijk ging ik ook naar FOAM om zijn werk te bewonderenen om daarna geinspireerd de straat op te gaan…
Welkom in mijn kleinewereld. Een wereld in kleur, een beetje satire en ironie en hopelijk ervaar je net als ik vooral vertier.
Gisteren mocht ik de expositie van Machiel Zwarts en Victor van Lieshout openen in Galerie ‘langehezel46‘ in Nijmegen. Een prachtige middelgrote galerie, intiem door de verschillende deelruimten en sfeervol vanwege het eeuwenoude gebouw. Zeker niet de laatste plaats waar je als fotograaf/kunstenaar wilt exposeren. Dus niet alleen het prachtige fotowerk van Machiel en Victor, maar ook de plek maakte deze opening tot een feestje. En het werd een mooie opening met een groot aantal gasten en twee glunderende fotografen.
In deze blog de woorden tijdens de opening. Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat ik mijn voorbereide speech niet uit mijn zak heb gehaald. Dus wat ik gisteren uitsprak was meer voor de vuist weg, in de sfeer van de omgeving en zeker ook uit het hart met hier en daar een enkele ‘uh’ of een extra uitweiding. In de kern klopt het onderstaande wel.
In het huis van de verbeelding
“Als bloemen verwelken, planten verdorren, appels verrotten of bananenschillen verdrogen, ontstaan er nieuwe, fotogenieke werelden. Ik zie wat jij niet ziet…”
“Mijn foto’s vertonen vaak een gelijkenis met de natuur; zoals bomen, bloemen, maar soms ook met landschappen of buitenaardse werelden. Je kunt zelfs overeenkomsten vinden met het vaatstelsel van het menselijk lichaam.”
De eerste is feitelijk een citaat op de website van Victor van Lieshout en de tweede is een kwestie van wat knip en plakwerk van teksten uit het boek KRISTALLENTUIN en van de website van Machiel Zwarts.
Daarmee is de toon voor deze opening meteen gezet. Welkom in het huis van de verbeelding.
Een plek voor kunst
Aan de Lange Hezel 46 in Nijmegen bevindt zich zo’n plek waar kunst niet alleen getoond wordt, maar ook beleefd. De ruimte van Hettie Laarakker ademt intimiteit en aandacht. Het is een omgeving die uitnodigt om te kijken en je te laten verrassen.
Want dat is precies waar deze tentoonstelling om draait: verbeelding.
Wanneer is fotografie kunst?
We kennen allemaal de pasfoto. Een functioneel beeld, een registratie van hoe we eruitzien. Maar is dat fotografie als kunst? Waarschijnlijk niet.
Niet alle fotografie is kunst. Kunst ontstaat waar de fotograaf keuzes maakt: wat wordt vastgelegd, en hoe. In die keuzes, het WAT en het HOE, schuilt de betekenis van het beeld.
Daar begint de verbeelding.
De Franse filosoof Roland Barthes beschreef ooit de relatie tussen fotografie en werkelijkheid. Een foto toont wat geweest is, maar bestaat in het heden. Het moment is voorbij, en tegelijk blijft het bestaan zolang de foto er is. Dat maakt fotografie paradoxaal: wat was, is en ook wat is, was.
Elke foto draagt daarom twee werelden in zich: de werkelijkheid van het moment én de interpretatie van de fotograaf.
De driehoek van de fotograaf
De fotograaf is de eerste schepper van de verbeelding. Door onderwerpkeuze en uitvoering geeft hij of zij vorm aan het beeld. Daarbij is dus van belang het wat en het hoe. Maar er is meer en dat is de reden van de fotograaf voor het maken van de beelden, de foto’s. Dat is het WAAROM.
Elke foto beweegt zich in een driehoek:
WAT wordt gefotografeerd
HOE het wordt vastgelegd
WAAROM het wordt gemaakt
Dat laatste, het waarom, maakt het verschil tussen vakmanschap en kunst. Hoe persoonlijker de drijfveer, hoe sterker het eigenaarschap van het beeld.
De rol van de kijker
Wanneer een foto eenmaal bestaat, treedt een ander in de voetsporen van de maker. Maar als kijker lopen we altijd een stap achter. We zien het beeld, maar niet de ervaring erachter. Niet de zintuiglijke waarneming, niet het moment zelf.
Dat vergroot de afstand tussen beeld en werkelijkheid nog verder. En toch ligt juist daar de ruimte voor verbeelding: in wat wij als kijker toevoegen.
Twee fotografen, twee werelden
Het werk van Victor van Lieshout en Machiel Zwarts beweegt zich precies in dat spanningsveld.
Beiden zijn al jarenlang actief als fotograaf en verbonden aan Fotoclub Nijmegen. Ze kennen elkaar, delen een fascinatie voor verbeelding, maar werken vanuit verschillende uitgangspunten.
Als we naar de foto’s van Machiel kijken, wanen we ons de ene keer in een bijzonder landschap, een andere keer boeien de geometrische vormen en de ruimtelijkheid en bij weer andere foto’s verbazen we ons over de kleurenpracht en het licht-donker spel. En steeds zien we dat wat we zien niet overeenkomt met hetgeen we kennen uit het dagelijks leven. De foto van de kelk in een mystieke ruimte doet ons de suggestie over een kerkelijke omgeving van bovennatuurlijk leven. Machiel speelt ook enorm met de presentatie en het mooie is dat je ziet dat de vorm, onder andere de presentatie, de inhoud van zijn foto’s versterkt. Transparante foto’s die infereren met het buitenlicht dat door de ramen valt of foto’s waarin achtergronden een zekere ‘umwelt’ zijn van de inhoud van het eigenlijke beeld. En dat allemaal als het gevolg van het kijken in een microscopisch kleine wereld.
De foto’s van Victor zijn zelf gecreëerde beelden, ‘kreaturen’ zoals hij ze zelf noemt. Hij toont de ‘kreaturen’ met menselijke eigenschappen en emoties zoals boosheid, verdriet of juist met blijdschap en vreugdevol. Zijn creatieve ‘kreaturen’ en ook zijn ‘appelfoto’s’ zijn eigen gemaakte, met de hand gevormde, beelden. Op zich zou je deze creatieve driedimensionale beelden plastieken van de verbeelding kunnen noemen. Daarvan foto’s maken is het scheppen in het kwadraat. In deze tentoonstelling laat hij enkele ‘kreaturen’ in het echt zien, als beeld dus. De plastieken zijn relatief klein, pakweg 12 cm qua lengte. De vergelijking van het plastiek met de foto daarvan, ook in de galerie tentoongesteld, laat ook nog eens zien dat fotografie over een eigen specifieke beeldtaal beschikt en dat daarmee de foto’s ook een andere betekenis krijgen.
Ze vinden elkaar in de verbeelding
Hun materialen verschillen, hun werkwijze ook. Maar in het uiteindelijke beeld vinden ze elkaar. Beiden gaan voorbij aan het pure realisme. Ze tonen geen directe werkelijkheid, maar een getransformeerde wereld.
Een wereld die balanceert tussen herkenning en abstractie.
Bij Machiel ontstaan uit een minuscuul detail grootse landschappen en geometrische structuren. Bij Victor wordt het beeld als het ware dubbel gecreëerd: eerst het object, daarna de foto. Scheppen in het kwadraat.
Wat hun werk ook verbindt, is verwondering.
Hun beelden zijn niet vanzelfsprekend. Ze vragen om aandacht, om tijd. Ze zijn het resultaat van kijken, experimenteren, toeval toelaten en vervolgens keuzes maken. Een druppel onder een microscoop wordt een universum, een creatie met bananenschillen rottende appel een verhaal.
En als kijker worden we uitgedaagd om mee te gaan. Om te kijken met een open blik. Om niet alleen te zien, maar ook te voelen. Beschouwend kijken noem ik dat.
Tot slot
Deze tentoonstelling laat zien hoe rijk fotografie kan zijn wanneer verbeelding de ruimte krijgt. Een wereld van vorm en inhoud. Van esthetiek en betekenis. Van fantasie en fascinatie. Een wereld die je niet zomaar tegenkomt, maar die hier in deze galerie, een huis van de verbeelding, tastbaar wordt.
Gefeliciteerd, Victor en Machiel, met deze bijzondere tentoonstelling.
24 april t/m 3 mei 2026 | Expositie open vrij, zat, zon 13.00 – 17.00 uur |Lange Hezelstraat 46 Nijmegen
